Zgodnie z edyktem króla Prus z 1736 roku szkoły miały istnieć w takich odległościach, żeby dzieci nie musiały maszerować do nich więcej niż 3,5 km.
Architektura szkół miała bardzo duże znaczenie dla krajobrazu Mazur. Jest to krajobraz wiejski, w którym jest niewiele znaczniejszych budynków takich jak kościoły, dwory czy pałace.
Pod koniec XIX wieku nastąpiła decydująca dla krajobrazu Mazur faza budowy szkół. Były to budynki ceglane z wejściem pośrodku ściany dłuższej. Miały poddasza użytkowe ze szczytami także ceglanymi. Po jednej stronie sieni znajdowało się mieszkanie nauczyciela, po drugiej klasa.
Większa odmiana posiadała dwie klasy, miała piętrowe skrzydło przykryte kalenicą prostopadłą do kalenicy części niższej. Trzecia największa odmiana szkoła trzyklasowa miała piętro na całym budynku. Takie szkoły powstawały do roku 1914, gdy Rosjanie w czasie pierwszej wojny światowej poczynili na Mazurach dużo szkód.
Fot. Jarosław Kowalski
